Aktualny numer


Adres Redakcji

Instytut Studiów Politycznych PAN

ul. Polna 18/20

00-625 Warszawa

tel.: 022 825-52-21

fax: 022 825-21-46

Kontakt

Sekretarz redakcji

Szymon Bródka

Od 2009 roku artykuły naszego pisma dostępne są odpłatnie w bazie CEEOL. Wybrane artykuły opublikowane przez nas do 2009 roku znajdują się w open space w bazie CEEOL (dostęp bezpłatny).


Poprzednie numery





Civitas. Studia z filozofii polityki nr 17          (Abstracts:  PL   ENG)






Civitas. Studia z filozofii polityki nr 16          (Abstracts:  PL   ENG)






Civitas. Studia z filozofii polityki nr 15          (Abstracts:  PL   ENG)






Civitas. Studia z filozofii polityki nr 14          (Abstracts:  PL   ENG)







Civitas. Studia z filozofii polityki nr 13          (Abstracts:  PL   ENG)

Spis treści

Redaktor prowadzący: Paweł Kaczorowski.
Barbara A. Markiewicz - Komu potrzebna jest dzisiaj filozofia polityki?
Barbara Markowska - Kryzys filozofii polityki.
Anna Fligel - O uniwersalizmie w filozofii prawa oraz w filozofii polityki. Kilka uwag o myśli Danila Zolo.
Cinzia Sciuto - Rzut oka na współczesną włoską filozofię polityki, poczynając od „La pensabilità del mondo” Sebastiana Maffettonego.
Ks. Jacek Grzybowski - Spór o społeczne znaczenie wartości. Polityczna asymilacja zdobyczy hermeneutyki.
Dominika Oramus - Czy ludzkość „poprawiona naukowo” może być wolna? Dystopie Aldousa Huxleya, Stanisława Lema i Anthony`ego Burgessa w świetle myśli Ericha Fromma.
Mateusz Maria Bieczyński - Koncepcja sprawiedliwości Gustava Radbrucha.
Dominika Budzanowska - O władcy i jego poddanych, czyli „Gorgiasz” 469 C według Seneki Młodszego

 Recenzje

Damian Barnat - Pozapolityczne i świeckie struktury nowoczesności (Charles Taylor: „Nowoczesne imaginaria społeczne”).
Marcin Polakowski - Niejednoznaczna nowoczesność (Charles Taylor: „Nowoczesne imaginaria społeczne”).
Mieszko Ciesielski - O różnych ujęciach polityki ( Włodzimierz Wesołowski, red.: „Koncepcje polityki”).
Piotr Szymaniec - Tradycja klasyczna i jej krytycy (W. Julian Korab-Karpowicz: „Historia filozofii politycznej. Od Tukidydesa do Locke`a. Tradycja klasyczna i jej krytycy”).
Michał Węsierski - „De militiis pro patria” (Niccolò Machiavelli: „O sztuce wojny”).
Aniela Dylus - Relacje między religią a etnosem w Europie Środkowo-Wschodniej (Radosław Zenderowski: „Religia a tożsamość narodowa i nacjonalizm w Europie Środkowo-Wschodniej. Między etnicyzacją religii a sakralizacją etosu [narodu]”).

 






Civitas. Studia z filozofii polityki nr 12          (Abstracts:  PL   ENG)

Silva rerum

Spis treści

Marta Bucholc - Karta Praw Podstawowych – jaki projekt społeczeństwa?
Rafał Wonicki - Obywatelstwo europejskie w świetle Karty Praw Podstawowych.
Marek Górka- Dylematy i paradoksy identyfikacji ideologicznych w okresie transformacji.
Tomasz Grzegorz Grosse - Europeizacja w działaniu. Wpływ Strategii Lizbońskiej na rozwój sektora pozarządowego w Polsce.
Tomasz Matlęgiewicz - Problem narodu w pismach Stanisława Staszica.
Michał Podniesiński - Dlaczego Anglosasi nie lubią Foucaulta?
Nina Gładziuk - Podpisana i przypieczętowana. Apoteoza umowy w purytańskiej teologii federalnej.
Alfred Skorupka - Polityka i problemy cywilizacyjne w Ameryce Łacińskiej.
Stanisław Gałkowski - Technokracja i demagogia.
Paweł Kaczorowski - Uwagi o pojęciu państwa i suwerenności.

Recenzje

Michał J. Czarnecki - Lewiatan, czyli o tym, kiedy przyjaciel staje się wrogiem (Carl Schmitt: Lewiatan w teorii państwa Thomasa Hobbesa. Sens i niepowodzenie politycznego symbolu).
Anna Fligiel - Czy komunitaryzm stanowi realną alternatywą dla liberalizmu? (Michael J. Sandel: Liberalizm a granice sprawiedliwości).
Ks. Andrzej Jędrzejewski - Zrozumieć tajemnicę polityki (Ks. Stanisław Kowalczyk: Zarys filozofii polityki).
Barbara Markowska - Dignitas non moritur.
O „Dwóch ciałach króla” Ernsta Kantorowicza (Ernst H. Kantorowicz: Dwa ciała króla. Studium ze średniowiecznej teologii politycznej).
Władysław Jóźwicki - Wojna kultur w Ameryce i na świecie. Moralność mieszczańska czy etos rycerski remedium na kontrkulturę? Oraz kilka innych uwag na marginesie książki Gertrude Himmelfarb (Gertrude Himmelfarb: Jeden naród, dwie kultury).










From the Editor

The journal Civitas. Studia z filozofii polityki (Civitas. Studies in the Philosophy of Politics) published by the Institute of Political Studies of the Polish Academy of Sciences made its first appearance in 1999.  Since the beginning the team of its collaborators have consisted of philosophers, political scientists and sociologists from the Institute  and the Centre of Political Thought in Cracow, the Jagiellonian University in Cracow and the Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw,.

The journal fulfils cognitive aims: it contains analyses and empirical and descriptive conceptual analyses which make possible the reflection on the fundamental issues of the recent politics – the state and legal order, its relationship with ethical and religious concepts and principles, and the current phenomena of the social life, among others.

The up-to-date issues have been dealing with: constitution as the basis for the state order, democracy as it is understood nowadays, mutual relations between the state and the Church, justice and its contemporary aspects, political freedom and state power, natural rights vs. human rights, sovereignty, the idea of the united Europe, political theology.

The presented issue which contains studies from political philosophy is a gathering of articles that have been already published in Civitas since 1999. As such it reminds us of the matters that had been dealt with during that period of time and discussions that took place, theses and opinions then formulated.

The aim of the Editors is to recall us a fragment of the intellectual history of Poland at the turn of the century. At the same time it gives an opportunity to evaluate the results of the scientific and editorial activities of the Editors, who, first of all, hope that this issue will encourage the Readers to continue the encounters with their journal. The articles had been translated into English, the lingua franca of our days, to make them accessible to as many readers, as possible.

Dear Reader, enjoy the reading.

Civitas. Studia z filozofii polityki. Special Issue nr 11

Contents

From the Editor

Marek A. Cichocki, The One Who Restrains

Stanisław Filipowicz, Europe as Fiction

Nina Gładziuk, Babel  

Paweł Kaczorowski, The State In the Continental European Tradition

Miłowit Kuniński, Conflict and Sovereignty: The Debate between the United States and the European Union

Włodzimierz Marciniak, Freedom versus the Law. Authority and Freedom in Russian Political Thought

Barbara A. Markiewicz, Justice as Aletheia

Piotr Mazurkiewicz, Democracy and the Church

Tomasz Merta, Authority – The Enemy of freedom?

Justyna Miklaszewska, Libertarian Justice

Agnieszka Nogal, The Myths of a European Constitution

Anna Siwek, Libertas et falsum

Zbigniew Stawrowski, The Rule of Freedom

Tadeusz Szawiel, Socrates: Aréte and democracy

Revolution in the Church. Conversation with Professor Stefan Świeżawski







Civitas. Studia z filozofii polityki nr 10          (Abstracts:  PL   ENG)

Konstytucja

Od redakcji


Zbigniew Stawrowski
Aksjologiczne podstawy konstytucji

Paweł Kaczorowski
Dobre społeczeństwo i państwo prawa. Prologomena do konstytucji

Rafał Prostak
Polityka i konstytucja. Refleksje nad prawem do prywatności w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych

Katarzyna Haremska
O liberalnej koncepcji państwa

Rafał Wonicki
Trzy modele demokratycznego państwa

Tomasz Grzegorz Grosse
Od czego zależy jakość dialogu społecznego? Koncepcja modelu państwa administracyjnego i państwa sieciowego na przykładzie instytucji dialogu społecznego

Tadeusz Szawiel
Państwo jako instytucja i rzeczywistość społeczna

Żaneta Oczkowska
Neutralność  państwa

Barbara A. Markiewicz
Obywatela globalizacja

Paweł Marczewski
Szlachetny nihilizm a klasyczne pytanie filozofii polityki. Rozróżnienie na fakty i wartości w myśli politycznej Maxa Webera

Recenzje

Jakub Szczepański
Potrzeba myślenia (Hannah Arendt: Odpowiedzialność i władza sądzenia)

Żaneta Oczkowska
Kim są Amerykanie? (Samuel P. Huntington: Kim jesteśmy? Wyzwania dla amerykańskiej tożsamości narodowej)

Tomasz Żuradzki
Wolność jako przekleństwo najsłabszych (Michael Walzer: Polityka i namiętność. O bardziej egalitarny liberalizm)

Stanisław Gałkowski
Polityka – myślenie – religia ( Aleksander Bobko: Myślenie wobec zła. Polityczny i religijny wymiar myślenia w filozofii Kanta i Tischnera)

 


Civitas nr 9


Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 9


Europa


Spis treści

Od redakcji

Stanisław Filipowicz
Europa jako fikcja
 
Barbara a. Markiewicz
O tożsamości europejskiej rozważania w nastroju melancholijnym

Remigiusz Król
Jacques maritain inspiracja do odkrycia człowieka – europejczyka

Monika Trojanowska-Strzęboszewska
Granice i terytorium w europie – proces kształtowania się i znaczenie pojęć

Tomasz Grzegorz Grosse
Cztery wymiary legitymizacji unii europejskiej

Agnieszka Nogal
Mity europejskiej konstytucji

Mariusz Węgrzyn
Polska w unii europejskiej, unia europejska w świecie – analiza fundamentalna

Tożsamość europy – dyskusja redakcyjna




Civitas nr 8


Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 8


Teologia Polityczna

 
Spis treści

Od redakcji

Tadeusz Szawiel
Sokrates: arete i demokracja

Jacek Grzybowski
Średniowiecze jako właściwa przestrzeń teologii politycznej św. Tomasza z akwinu

Marek Cichocki
To katechon

Zbigniew Stawrowski
Teologia polityczna  tomasza hobbesa

Nina Gładziuk
Protestanckie zasady wiary a rząd liberalny

Jacek Bartyzel
Teologia polityczna juana donoso cortesa

Piotr Mazurkiewicz
Teologia polityczna czy teologia polityki?

Roman Backer
Religia a polityka - przypadek Aleksandra Dugina

Dariusz Juruś
Neoarystotelesowska obrona praw w libertarianizmie 

Magdalena Żardecka-Nowak
Trzy stanowiska w sprawie pluralizmu - A. Macintyre, J.Rawls, J. Habermas 

Żaneta Oczkowska
Kultura ma znaczenie ( recenzja)

Tomasz Dzięgiel
O liberalnym katolicyzmie (recenzja)





Civitas nr 7



Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 7


Suwerenność


Spis treści

Od redakcji

Bogdan Szlachta
O pojęciu "suwerenność"
(kilka uwag historyka doktryn politycznych)

Marzena Kordela
Zasada suwerenności jako kategoria teoretyczna

ks. Piotr Mazurkiewicz
Suwerenność państwa a prawo społeczności międzynarodowej do interwencji humanitarnej
 
Jacek Czaputowicz
Suwerenność w teoriach stosunków międzynarodowych i praktyce integracji europejskiej

Miłowit Kuniński
Konflikt a suwerenność: spór między stanami zjednoczonymi a unią europejską

Justyna Miklaszewska
Polska w zjednoczonej europie: suwerenność, demokracja i problem ograniczeń

Agnieszka Nogal
Suwerenność w jednoczącej sie europie

Barbara A. Markiewicz
Suwerenność jako miara politycznej wielkości

Recenzje


Rafał Wonicki,
Przymus sprawiedliwości politycznej (rec.: otfried höffe, sprawiedliwość polityczna, Kraków 1999)

Marek Osiecimski, Pierre Hassner - Filozof stosunków międzynarodowych
(rec.: Pierre Hassner, Koniec pewników. Eseje o wojnie, pokoju i przemocy, Warszawa 2002)

Szymon Ananicz, Logika globalizacji a logika władzy
(rec.: Jadwiga Staniszkis, Władza globalizacji, Warszawa 2003)



Civitas nr 6




Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 6


Prawo naturalne a prawa człowieka


Spis treści 

Od redakcji 

Zbigniew Stawrowski
Prawo naturalne i jego sens 

Wojciech Chudy
Prawo naturalne albo zasada przemocy – alternatywa rozłączna metafizyki współczesnej 

Nina Gładziuk
Johna Locke`a koncepcja prawa naturalnego 

Barbara A. Markiewicz
Nowożytne prawa obywatela, albo co można było kupić za 50 franków złotem, czyli miarkę srebra 

Marek Cichocki
Prawa człowieka w stosunkach międzynarodowych. Suwerenność a prawo do interwencji 

Agnieszka Nogal
Karta praw podstawowych w konstytucji europejskiej 

Erich Kaufmann
Państwo i prawo ( tłumaczenie - Izabella Kaczorowska ) 

Jarosław Merecki
Wspomnienie. John Rawls - filozof sprawiedliwości
 

Recenzje

Michał r. Węsierski
Pokój i sprawiedliwość w stosunkach międzynarodowych
(John Rawls:  Prawo ludów ) 

Rafał P. Wierzchosławski
Australijskich analityków wędrówki po współczesnej filozofii polityki
( red. Robert e. Goodnin, Philip Pettit: Przewodnik po współczesnej filozofii politycznej, tłum. Cezary Cieśliński i Marcin Poręba ) 

Michał Warchala  
Duch wielkiej syntezy
( Charles Taylor: Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowożytnej )

Szymon Ananicz
Własność jako warunek wolności
( Richard Pipes: Własność a wolność ) 

Jakub Szczepański
O racjonalizmie w polityce
( red. Justyna Mikaszewska: Rozum a porządek społeczny )




Civitas nr 5




Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 5


Wolność i  władza
 

Spis treści

Od redakcji

Dariusz Kubok
Arche - zasada i władza
 
Nina Gładziuk
Babel
 
Barbara A. Markiewicz
Wolność władzy
 
Zbigniew Stawrowski
Władza wolności
 
Tadeusz Gadacz
Wolność i odpowiedzialność
 
Paweł Kaczorowski
O podziale władzy
 
Tomasz Merta
Wolność - wróg wolności ?
 
Agata Bielik-Robson
Krytyka władzy jako strategia legitymizacyjna
 
Barbara Tyboń
Wolność polityczna w myśli Hannah Arendt 

Maciej Potępa
Władza i wolność w myśli politycznej Hannah Arendt i Martina Heideggera
 
Anna Siwek
Libertas et falsum
 
Krzysztof Matuszek
Rozważania o roli polityka.
Koncepcja wolności Carla Schmitta wobec weberowskiej teorii polityki
 
Anna Grześkowiak - Krwawicz
Obywatel a państwo w polskiej myśli politycznej XVIII wieku 

Włodzimierz Marciniak
Wolność przeciwko prawu.
Władza i wolność w rosyjskiej myśli politycznej




Civitas nr 4



Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 4


Sprawiedliwość

 
Spis treści 

Od redakcji 

Aniela Dylus
Kłopoty ze sprawiedliwością społeczną
 
Jacek Salij
Miłość jako warunek miłosierdzia
 
Zbigniew Stawrowski
O dwóch miarach sprawiedliwości
 
Barbara A. Markiewicz
Sprawiedliwość jako aletheia
 
Dariusz Kubok
Wczesnogreckie pojęcie dike w kontekście wybranych współczesnych koncepcji sprawiedliwości
 
Jacek Hołówka
Jak można poprawić teorię rawlsa
 
Justyna Miklaszewska
Sprawiedliwość libertariańska
 
Miłowit Kuniński
Koncepcja sprawiedliwości w koncepcji Friedricha A. von Hayeka
 
Andrzej Pawelec
Ontologia sprawiedliwości
 
Nina Gładziuk
Filozof jako kartograf . Przypadek Michaela Walzera

 
Sprawiedliwość. Dyskusja redakcyjna

Aleksander Bobko, Aniela Dylus, Jan Garewicz, Nina Gładziuk, Jacek Hołówka, Paweł Kaczorowski, Miłowit Kuniński, Barbara A. Markiewicz, Justyna Miklaszewska, Agnieszka Nogal, Romuald Piekarski, Jacek Salij, Zbigniew Stawrowski, Tadeusz Szawiel, Paweł Śpiewak



Civitas nr 3


Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 3



 

Państwo a Kościół

 
Spis treści

 

Od redakcji

 
Rewolucja w Kościele
Rozmowa z prof. Stefanem swieżawskim

 
Ernst – Wolfgang Bockenforde
Etos nowoczesnej demokracji a Kościół

 
Raz jeszcze: Etos nowoczesnej demokracji a Kościół

Polemika między Hermannem – Josefem Spitalem i Ernstem – Wolfgangiem Bockenforde

 
Piotr Mazurkiewicz
Kościół i demokracja

 
Andrzej Filipiak

Poparcie dla liberalnej demokracji i jej krytyka w „centisimus annus”

 
Tadeusz Szawiel
Kościół polski – spojrzenie z zewnątrz

 
Romuald Piekarski

Cnoty chrześcijańskie przeciw rzymskim cnotom republikańskim
Państwo a Kościół wedle św. Augustyna

 
Marek Smurzyński
Idea przywództwa w filozofii politycznej szyizmu i w Islamskiej Republice Iranu

 
Państwo –  Kościół. Dyskusja redakcyjna

Jan Garwicz, Mirosława Grabowska, Helmut Juros, Paweł Kaczorowski,
Jakub Karpiński, Justyna Miklaszewska, Agnieszka Nogal, Romuald Piekarski,
Wojciech Roszkowski, Remigiusz Sobański, Zbigniew Stawrowski, Tadeusz Szawiel,
Edmund Wnuk - Lipiński



Civitas nr 2


Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 2


Demokracja 


Spis treści 

Od redakcji 

Adam Przeworski, Michael Alvarez, José Antonio  Cheibub i  Fermando Limongi
Co decyduje o trwałości  demokracji?, (tłum. Marta Merta) ,  what makes
democracies endure? 

Mirosława Grabowska
Demokracja - teorie i społeczne nastawienia 

Wojciech Sadurski
Spór o ostatnie słowo: sądownictwo  konstytucyjne a demokracja przedstawicielska 

Zbigniew Stawrowski
Platon o demokracji 

Mikołaj Walczyk
Idee polityczne platona a totalitaryzm czyli o  nadużywaniu pewnego pojęcia 

Miłowit Kuniński
Friedricha A. von Hayeka pozytywna krytyka demokracji 

Brian C. Anderson
Wolność i rozczarowanie: o myśli Pierre'a Manenta,  tłum. Grzegorz Łuczkiewicz,
Liberty and disillusion: on the thought of Pierre Manent   

Wolfgang Palaver
Etyczne  granice stosowania zasady większości. O politycznej teologii demokracji,
tłum. Paweł Kaczorowski, Die ethischen grenzen des mehrheitsprinzips. Zur
politischen theologie der demokratie 

Rozmowa o demokratycznym państwie prawa
P. Kaczorowski,  A. Nogal, Z. Stawrowski, T. Szawiel, M. Wyrzykowski



Civitas nr 1


Civitas. Studia z Filozofii Polityki nr 1


Konstytucja                                                                                                                                 
 

Spis treści
 
Od redakcji
 
Ernst – Wolfgang Bockenforde
Historyczny rozwój i różne znaczenia pojęcia konstytucji
 
Wojciech Sadurski
Konstytucyjna kwadratura koła? Przyczynek do teorii liberalnego
konstytucjonizmu
 
Justyna Miklaszewska
Konstytucyjna rewolucja. Zagadnienie zmiany ustroju w filozofii
politycznej Jamesa M. Buchanana
 
Paweł Kaczorowski
Państwo w europejskiej tradycji kontynentalnej
 
Stanisław Filipowicz
Cud w epoce rozumu
 
Zbigniew Stawrowski
Ustrój państwa w ujęciu Hegla
 
Irena Lipowicz
Pojęcie państwa w projektach Konstytucji RP
 
Michał Kulesza
Model państwa i administracji publicznej. Uwagi na tle projektu
Konstytucji RP
 
Barbara A. Markiewicz
Dlaczego przysięgają?
 
Jerzy Stelmach
Polskie spory o pojęcie prawa
 
Demokratyczne państwo prawa.
Rozmowa z prezesem Trybunału Konstytucyjnego Andrzejem Zollem